Laboratorium MikroTik RouterOS

Zadanie 1: Monitor statusu interfejsów sieciowych

Rozwiązanie: Skrypt sprawdza status wszystkich interfejsów sieciowych na routerze MikroTik i generuje czytelny raport o ich stanie.

Opis działania:

Skrypt wykorzystuje polecenie /interface print do pobrania listy wszystkich interfejsów sieciowych zdefiniowanych w routerze
Pętla :foreach iteruje po wynikach polecenia print, przechodząc przez każdy interfejs indywidualnie
Pobranie statusu interfejsu realizowane jest przez operator ->get pobierający właściwość running określającą czy interfejs jest aktywny
Pobranie typu interfejsu wykonywane jest przez właściwość type wskazującą rodzaj interfejsu (ethernet, wireless, bridge, itp.)
Pobranie adresu MAC realizowane jest przez właściwość mac-address wyświetlającą unikalny adres sprzętowy interfejsu
Pobranie prędkości łącza realizowane jest przez właściwość speed wyświetlającą negocjowaną prędkość w Mbps
Warunek :if ($running = true) sprawdza czy interfejs jest aktywny i na tej podstawie określa jego status
Funkcja /log print zapisuje informacje do logu systemowego routera z znacznikiem czasu
Formatowanie wyjścia realizowane jest przez polecenie :put wyświetlające wyniki w formie czytelnej dla administratora
Obsługa błędów przez sprawdzenie czy interfejs istnieje przed próbą odczytania jego właściwości
Zliczanie interfejsów aktywnych i nieaktywnych realizowane jest przez zmienne licznikowe inkrementowane w pętli
Podsumowanie wyświetlane jest na końcu zawierające liczbę interfejsów w każdym stanie
Kod wyjścia :return 0 przy poprawnym zakończeniu, :return 1 w przypadku błędów

Plik rozwiązania: Pobierz 04_mikrotik_z01.rsc

Uruchomienie w WinBox:

File > Upload > Import
lub
/new terminal
/import file_name=04_mikrotik_z01.rsc

Zadanie 2: Automatyczny backup konfiguracji

Rozwiązanie: Skrypt automatycznie tworzy backup konfiguracji routera i zapisuje go do pliku z datą w nazwie.

Opis działania:

Skrypt wykorzystuje polecenie /export file= do eksportu bieżącej konfiguracji do pliku
Generowanie nazwy pliku z datą realizowane jest przez funkcję :global date ([/system clock get date]) formatującą datę systemową
Polecenie :set filename konstruuje nazwę pliku łączącą prefix z datą w formacie RRRR-MM-DD
Uruchomienie eksportu wykonywane jest przez polecenie /export file=$filename tworzące plik .rsc
Pobranie czasu systemowego realizowane jest przez [/system clock get time] dodające znacznik godziny do nazwy
Konwersja formatu daty wykonywana jest przez zamianę separatorów "/" na "-" dla spójności nazwy pliku
Sprawdzenie powodzenia operacji export realizowane jest przez weryfikację istnienia pliku w systemie plików routera
Polecenie /file print pozwala zweryfikować utworzenie pliku i pobrać jego rozmiar w bajtach
Kopiowanie pliku backup do zewnętrznego serwera realizowane jest przez polecenie /tool fetch z protokołem FTP lub SCP
Usuwanie starych backupów starszych niż N dni wykonywane jest przez polecenie /file remove z warunkiem czasowym
Logowanie operacji do systemu realizowane jest przez /log info dokumentujące utworzenie backupu
Obsługa błędów przez konstrukcję :do on-error= przechwytującą problemy podczas eksportu
Podsumowanie zawierające nazwę pliku i jego rozmiar wyświetlane jest po zakończeniu operacji

Plik rozwiązania: Pobierz 04_mikrotik_z02.rsc

Uruchomienie w WinBox:

File > Upload > Import
lub
/new terminal
/import file_name=04_mikrotik_z02.rsc

Zadanie 3: Czyszczenie logów systemowych

Rozwiązanie: Skrypt do automatycznego czyszczenia starych logów systemowych routera.

Opis działania:

Skrypt wykorzystuje polecenie /log print do pobrania wpisów z logu systemowego
Filtrowanie logów według wieku realizowane jest przez parametr topic lub sprawdzenie pola time
Pobranie czasu bieżącego wykonywane jest przez [/system clock get time] do obliczenia różnicy czasu
Polecenie :foreach iteruje po wynikach logu identyfikując stare wpisy do usunięcia
Konwersja czasu na sekundy wykonywana jest przez funkcję pomocniczą parsowania formatu czasu systemowego
Porównanie czasu wpisu z progiem (np. 7 dni) realizowane jest przez operator porównania
Polecenie /log remove usuwa zidentyfikowane stare wpisy z logu systemowego
Sprawdzenie polityki przechowywania realizowane jest przez zmienną konfiguracyjną określającą liczbę dni
Iteracja po kategoriach logów (info, warning, error) wykonywana jest przez osobne pętle dla każdego poziomu
Zliczanie usuniętych wpisów realizowane jest przez zmienną licznikową
Logowanie operacji czyszczenia wykonywane jest przed i po operacji przez polecenie /log info
Obsługa błędów gdy log jest pusty lub niemożliwy do odczytania
Podsumowanie wyświetla liczbę usuniętych wpisów i czas wykonania operacji

Plik rozwiązania: Pobierz 04_mikrotik_z03.rsc

Uruchomienie w WinBox:

File > Upload > Import
lub
/new terminal
/import file_name=04_mikrotik_z03.rsc

Zadanie 4: Lista użytkowników i ich uprawnień

Rozwiązanie: Skrypt wyświetla listę wszystkich użytkowników routera wraz z ich uprawnieniami i grupami.

Opis działania:

Skrypt wykorzystuje polecenie /user print do pobrania listy wszystkich użytkowników systemu
Polecenie :foreach iteruje po wyniku print przechodząc przez każdego użytkownika
Pobranie nazwy użytkownika realizowane jest przez operator ->get name
Pobranie grupy użytkownika wykonywane jest przez właściwość group określającą uprawnienia
Pobranie daty ważności konta wykonywane jest przez właściwość expires-in wskazującą kiedy konto wygasa
Polecenie /user group print pobiera dostępne grupy i ich uprawnienia systemowe
Porównanie uprawnień użytkownika z definicją grupy wykonywane jest przez wyszukiwanie w liście grup
Filtrowanie kont wyłączonych realizowane jest przez sprawdzenie flagi disabled
Zliczanie użytkowników aktywnych i wyłączonych wykonywane jest przez zmienne licznikowe
Formatowanie wyjścia w tabelarycznej formie realizowane jest przez polecenie :put z wyrównaniem
Sprawdzenie czy hasło wymaga zmiany wykonywane jest przez właściwość password-last-changed
Logowanie operacji do systemu wykonywane jest przez polecenie /log info
Podsumowanie wyświetla liczbę użytkowników w każdej grupie uprawnień

Plik rozwiązania: Pobierz 04_mikrotik_z04.rsc

Uruchomienie w WinBox:

File > Upload > Import
lub
/new terminal
/import file_name=04_mikrotik_z04.rsc

Zadanie 5: Monitor ping i powiadomienie o niedostępności hosta

Rozwiązanie: Skrypt monitoruje dostępność kluczowych hostów w sieci i zapisuje alert do logów gdy host przestanie odpowiadać.

Opis działania:

Skrypt definiuje tablicę adresów IP do monitorowania przez zmienną :global hosts przechowującą listę hostów
Polecenie :foreach iteruje po liście hostów sprawdzając każdy indywidualnie
Polecenie /ping wysyła żądanie ICMP do określonego hosta z licznikiem powtórzeń
Pobranie wyniku ping realizowane jest przez analizę wyjścia polecenia pod kątem odpowiedzi
Ustawienie liczby ping i interwału czasowego wykonywane jest przez parametry count i timeout
Warunek sprawdzenia dostępności realizowany jest przez porównanie liczby odpowiedzi z liczbą wysłanych pingów
Polecenie /log warning zapisuje alert do logu systemowego gdy host jest niedostępny
Pobranie czasu odpowiedzi wykonywane jest przez właściwość avg-rtt podającą średni czas RTT
Zliczanie hostów online i offline realizowane jest przez zmienne licznikowe
Formatowanie wyników w formie raportu wykonywane jest przez polecenie :put
Konfiguracja powiadomień e-mail wykonywana jest przez dodanie akcji do scheduler dla monitoringu ciągłego
Obsługa błędów gdy host nie istnieje lub jest nieosiągalny w sieci
Podsumowanie wyświetla liczbę hostów dostępnych i niedostępnych

Plik rozwiązania: Pobierz 04_mikrotik_z05.rsc

Uruchomienie w WinBox:

File > Upload > Import
lub
/new terminal
/import file_name=04_mikrotik_z05.rsc

Zadanie 6: Zarządzanie regułami firewalla

Rozwiązanie: Skrypt wyświetla i analizuje reguły firewalla na routerze MikroTik.

Opis działania:

Skrypt wykorzystuje polecenie /ip firewall filter print do pobrania reguł filtrowania
Polecenie /ip firewall nat print pobiera reguły translacji adresów (NAT)
Polecenie /ip firewall mangle print pobiera reguły markowania pakietów
Pętla :foreach iteruje po regułach każdej tabeli indywidualnie
Pobranie parametrów reguły realizowane jest przez właściwości: chain, action, src-address, dst-address
Pobranie protokołu wykonywane jest przez właściwość protocol wskazującą protokół warstwy 3/4
Pobranie portów źródłowych i docelowych realizowane jest przez właściwości src-port i dst-port
Sprawdzenie czy reguła jest aktywna wykonywane jest przez właściwość disabled
Zliczanie reguł według akcji realizowane jest przez tablicę asocjacyjną lub zmienne licznikowe
Filtrowanie reguł według kryterium wykonywane jest przez warunek porównania w pętli
Sortowanie reguł według priorytetu wykonywane jest przez właściwość priority
Formatowanie wyjścia w tabelarycznej formie realizowane jest przez wielokrotne użycie :put
Analiza statystyk reguł wykonywana jest przez polecenie /ip firewall filter print stats
Podsumowanie wyświetla liczbę reguł w każdej kategorii i ich łączną liczbę

Plik rozwiązania: Pobierz 04_mikrotik_z06.rsc

Uruchomienie w WinBox:

File > Upload > Import
lub
/new terminal
/import file_name=04_mikrotik_z06.rsc

Zadanie 7: Konfigurator DHCP dla podsieci

Rozwiązanie: Skrypt automatycznie konfiguruje serwer DHCP dla określonej podsieci.

Opis działania:

Skrypt przyjmuje parametry konfiguracyjne: adres podsieci, maskę, bramę domyślną i pulę adresów
Polecenie /ip pool print pobiera istniejące pule adresów DHCP w systemie
Tworzenie nowej puli adresów realizowane jest przez polecenie /ip pool add name= z zakresem adresów
Definicja sieci DHCP wykonywana jest przez polecenie /ip dhcp-server network add z parametrami podsieci
Konfiguracja serwera DHCP realizowana jest przez polecenie /ip dhcp-server add z interfejsem i pulą
Sprawdzenie czy interfejs istnieje wykonywane jest przez polecenie /interface print z filtrem
Walidacja adresacji IP realizowana jest przez weryfikację formatu adresu CIDR
Konfiguracja opcji DHCP (DNS, WINS, router) wykonywana jest przez polecenie /ip dhcp-server option
Dodawanie trasy domyślnej dla klientów realizowane jest przez właściwość gateway
Konfiguracja leases czasu wykonywane jest przez parametr lease-time
Włączenie serwera DHCP realizowane jest przez właściwość disabled=no
Sprawdzenie czy serwer działa wykonywane jest przez weryfikację statusu w /ip dhcp-server print
Logowanie konfiguracji do systemu wykonywane jest przez polecenie /log info
Podsumowanie wyświetla skonfigurowane parametry DHCP dla podsieci

Plik rozwiązania: Pobierz 04_mikrotik_z07.rsc

Uruchomienie w WinBox:

File > Upload > Import
lub
/new terminal
/import file_name=04_mikrotik_z07.rsc

Zadanie 8: Harmonogram zadań - codzienny raport

Rozwiązanie: Skrypt z harmonogramem, który automatycznie generuje codzienny raport o stanie routera.

Opis działania:

Skrypt definiuje funkcję generującą raport o stanie systemu do wielokrotnego użycia
Polecenie /system resource print pobiera informacje o zasobach systemu (CPU, pamięć, dysk)
Polecenie /system health print pobiera informacje o temperaturze i napięciach (jeśli dostępne)
Polecenie /interface monitor-traffic pobiera statystyki ruchu na interfejsach
Polecenie /ip address print pobiera skonfigurowane adresy IP na interfejsach
Polecenie /ip route print pobiera tablicę routingu
Polecenie /ip pool print pobiera wykorzystanie pul DHCP
Formatowanie raportu w formie tekstowej realizowane jest przez wielokrotne użycie :put
Tworzenie harmonogramu (scheduler) realizowane jest przez polecenie /system scheduler add
Ustawienie interwału wykonania wykonywane jest przez parametr interval (np. 1d dla codziennego)
Ustawienie czasu rozpoczęcia wykonywane jest przez parametr start-time
Konfiguracja zapisu raportu do pliku realizowana jest przez przekierowanie wyjścia do pliku
Wysyłanie raportu e-mail wykonywane jest przez skonfigurowany serwer SMTP
Sprawdzenie czy harmonogram istnieje wykonywane jest przed próbą utworzenia nowego
Obsługa błędów gdy serwer SMTP nie jest skonfigurowany

Plik rozwiązania: Pobierz 04_mikrotik_z08.rsc

Uruchomienie w WinBox:

File > Upload > Import
lub
/new terminal
/import file_name=04_mikrotik_z08.rsc

Zadanie 9: Blokowanie adresów IP po ataku

Rozwiązanie: Skrypt automatycznie blokuje adresy IP próbujące atakować router.

Opis działania:

Skrypt analizuje logi firewalla w poszukiwaniu wzorców ataku przez polecenie /log print
Filtrowanie logów według protokołu SSH wykonywane jest przez parametr topic z wartością critical
Wyszukiwanie nieudanych logowań realizowane jest przez grep wzorca "login failed" lub "invalid user"
Ekstrahowanie adresu IP z logu wykonywane jest przez parsowanie formatu logu systemowego
Polecenie /ip firewall address-list print pobiera istniejące listy adresów
Dodawanie adresu do listy blokowanych realizowane jest przez polecenie /ip firewall address-list add
Ustawienie typu listy na "blacklist" wykonywane jest przez parametr list
Konfiguracja czasu wygaśnięcia blokady wykonywana jest przez parametr timeout
Tworzenie reguły firewalla blokującej adresy z listy wykonywane jest przez /ip firewall filter add
Sprawdzenie czy adres już jest na liście wykonywane jest przez wyszukiwanie przed dodaniem
Zliczanie prób ataku z danego adresu wykonywane jest przez zmienną licznikową
Progowa liczba prób do zablokowania konfigurowana jest przez zmienną (np. 5 prób)
Logowanie blokady do systemu wykonywane jest przez polecenie /log warning
Obsługa błędów gdy lista adresów jest pełna (domyślnie 1000 wpisów)
Podsumowanie wyświetla liczbę zablokowanych adresów

Plik rozwiązania: Pobierz 04_mikrotik_z09.rsc

Uruchomienie w WinBox:

File > Upload > Import
lub
/new terminal
/import file_name=04_mikrotik_z09.rsc

Zadanie 10: Reset połączeń dla klienta

Rozwiązanie: Skrypt resetuje (rozłącza) aktywne połączenia dla określonego klienta na podstawie jego adresu IP.

Opis działania:

Skrypt przyjmuje jako parametr adres IP klienta do zresetowania połączeń
Polecenie /ip connection print pobiera wszystkie aktywne połączenia IP w systemie
Filtrowanie połączeń według adresu IP wykonywane jest przez warunek porównania w pętli
Polecenie :foreach iteruje po wyniku print sprawdzając każde połączenie
Pobranie adresu źródłowego i docelowego realizowane jest przez operator ->get
Sprawdzenie czy połączenie należy do klienta wykonywane jest przez porównanie adresów
Polecenie /ip connection remove usuwa zidentyfikowane połączenia
Alternatywnie użycie firewalla do blokowania połączeń od tego adresu przez dodanie reguły drop w /ip firewall filter
Zliczanie usuniętych połączeń realizowane jest przez zmienną licznikową
Sprawdzenie czy podany adres IP ma poprawny format wykonywane jest przez walidację CIDR
Logowanie operacji resetu do systemu wykonywane jest przez polecenie /log info
Uwierzytelnianie administratora wykonywane jest przed wykonaniem operacji rozłączenia
Obsługa błędów gdy adres IP nie jest skojarzony z żadnym połączeniem
Podsumowanie wyświetla liczbę zresetowanych połączeń dla podanego adresu

Plik rozwiązania: Pobierz 04_mikrotik_z10.rsc

Uruchomienie w WinBox:

File > Upload > Import
lub
/new terminal
/import file_name=04_mikrotik_z10.rsc

Laboratorium MikroTik RouterOS – Rozwiązania zadań praktycznych

Zadanie 1: Monitor statusu interfejsów sieciowych

Zadanie 2: Automatyczny backup konfiguracji

Zadanie 3: Czyszczenie logów systemowych

Zadanie 4: Lista użytkowników i ich uprawnień

Zadanie 5: Monitor ping i powiadomienie o niedostępności hosta

Zadanie 6: Zarządzanie regułami firewalla

Zadanie 7: Konfigurator DHCP dla podsieci

Zadanie 8: Harmonogram zadań - codzienny raport

Zadanie 9: Blokowanie adresów IP po ataku

Zadanie 10: Reset połączeń dla klienta

Podsumowanie